Godišnji porez
Godišnji porez na dohodak građana je porez koji se plaća na ukupan dohodak fizičkog lica, kada taj dohodak u toku godine pređe zakonom propisani neoporezivi iznos.
Drugim rečima: nije važna samo jedna zarada ili jedan prihod — gleda se zbir svih propisanih prihoda u jednoj kalendarskoj godini.
Postoje i izuzeci, odnosno prihodi koji ne ulaze u osnovicu za godišnji porez.
Važno je da se posmatraju ostvareni, odnosno naplaćeni prihodi u toku godine, bez obzira na to na koji period se odnose. Zato je kod godišnjeg poreza presudan trenutak isplate, a ne period kada je posao obavljen. Izuzetak od ovog pravila su prihodi od samostalne delatnosti preduzetnika.
Godišnji porez se obračunava i plaća samoporezivanjem. To znači da poreski obveznik sam sačinjava poresku prijavu, obračunava porez i podnosi prijavu. Sve se obavlja na portalu ePorezi.
Poreska uprava ima obavezu da formira poreske prijave na osnovu raspoloživih podataka koje ima za svakoga od nas po JMBG-u, i to do 01.04. tekuće za prethodnu godinu. Podaci se kumuliraju iz svih poreskih prijava koje su podnosili naši poslodavci ili drugi isplatioci prihoda. Naša obaveza je da prijavu proverimo, dopunimo, podnesemo i platimo porez.
Rok za podnošenje poreske prijave, ali i za plaćanje tako utvrđenog poreza, je 15. maj tekuće godine, za prihode ostvarene u prethodnoj godini.
Ukoliko poreski obveznik do 15. maja ne podnese poresku prijavu, ista će sa podacima formiranim od strane Poreske uprave po službenoj dužnosti biti podneta, a poreski obveznik zadužen godišnjim porezom.
Obveznici plaćanja godišnjeg poreza na dohodak građana
Godišnji porez na dohodak građana plaćaju lica koja su u kalendarskoj godini ostvarila dohodak veći od trostrukog iznosa prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici Srbiji, u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku.
Neoporezivi iznos za 2025. godinu
Neoporezivi iznos za godišnji porez na dohodak građana za 2025. godinu iznosi 5.439.096 dinara.
Ko su obveznici
Obveznici plaćanja su:
- Rezidenti – za dohodak ostvaren na teritoriji Republike i u drugoj državi
- Nerezidenti – za dohodak ostvaren na teritoriji Republike
Prihodi na koje se plaća godišnji porez na dohodak građana
Godišnji porez na dohodak građana obračunava se i plaća na zbir sledećih prihoda ostvarenih, odnosno naplaćenih u jednoj kalendarskoj godini:
1. Zarade i drugi dohoci iz radnog odnosa
U ovu grupu spadaju:
- primanja po osnovu radnog odnosa
- primanja u obliku bonova, hartija od vrednosti, novčanih potvrda i robe
- primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem pogodnosti
- opraštanje duga
- pokrivanje rashoda obveznika novčanom naknadom ili neposrednim plaćanjem
- primanja po osnovu privremenih i povremenih poslova
- primanja preko omladinske zadruge, osim za lica do 26 godina života na školovanju
- lična zarada preduzetnika i preduzetnika poljoprivrednika
- primanja po prestanku radnog odnosa, kao što su:
- otpremnine
- izgubljene zarade za nezakonit otkaz
- druga slična primanja
2. Oporezivi prihodi od samostalne delatnosti
- oporeziva dobit iz Poreskog bilansa PB-2, bez obzira da li je preduzetnik ostvarenu neto dobit isplatio ili ne
- za preduzetnike paušalce, poreska osnovica iz rešenja o utvrđenom paušalnom porezu za plaćanje
3. Autorska i srodna prava
- oporezivi prihod od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine
4. Prihodi od nepokretnosti
- izdavanje u zakup ili podzakup nepokretnosti
5. Prihodi od davanja u zakup pokretnih stvari
6. Prihodi sportista i sportskih stručnjaka
6a. Prihodi od pružanja ugostiteljskih usluga
- usluge smeštaja u objektima domaće radinosti
- usluge smeštaja u seoskom turističkom domaćinstvu
7. Drugi oporezivi prihodi iz člana 85. Zakona
Na primer:
- prihodi po ugovorima o delu
- trgovinsko zastupanje
- dopunski rad
- naknade za rad frilensera
- članstvo u upravnim odborima i drugim organima uprave pravnih lica
- naknade poslanicima i odbornicima
- drugi prihodi pobrojani u članu 85. Zakona
8. Prihodi ostvareni u drugoj državi
Za rezidente, u godišnji porez ulaze svi pobrojani prihodi (osim prihoda iz tačke 6a) ostvareni i oporezovani u drugoj državi.
Šta nije oporezivo godišnjim porezom
Od plaćanja godišnjeg poreza izuzeti su:
- prihodi od kapitala
- prihodi po osnovu kapitalnih dobitaka
- dobici od igara na sreću
- prihodi od osiguranja lica
Prihodi od kapitala koji se ne uračunavaju u godišnji zbir prihoda
To su, između ostalog:
- kamate po osnovu zajma, štednih i drugih depozita
- prihodi po osnovu dužničkih i sličnih hartija od vrednosti
- dividende i učešća u dobiti
- prihod od investicione jedinice otvorenog investicionog fonda
- prihod po osnovu vlasništva nad investicionom jedinicom alternativnog investicionog fonda, osim naknade za prenos te investicione jedinice
- uzimanje iz imovine i korišćenje usluga privrednog društva od strane vlasnika društva za njihove privatne potrebe i ličnu potrošnju
Poreska osnovica
Poreska osnovica na koju se obračunava godišnji porez na dohodak građana je zbir ostvarenih oporezivih prihoda koji su predmet oporezivanja godišnjim porezom, umanjen za plaćene poreze i socijalne doprinose na teret lica koje je ostvarilo dohodak.
Znači, polazi se od zbira svih oporezivih prihoda koji ulaze u godišnji porez, a zatim se taj zbir umanjuje za plaćene poreze i doprinose, u skladu sa pravilima za pojedine vrste prihoda.
Izuzetak: Preduzetnici koji vode poslovne knjige i isplaćuju ličnu zaradu
Poreska osnovica iz Poreskog bilansa PB-2, na koju je obračunato 10% poreza od samostalne delatnosti, umanjuje se za plaćeni porez.
Isplaćena lična zarada umanjuje se za plaćene poreze i socijalne doprinose iz lične zarade.
Izuzetak: Preduzetnici koji vode poslovne knjige a ne isplaćuju ličnu zaradu
Za preduzetnike koji vode poslovne knjige, ali socijalne doprinose plaćaju na oporezivu dobit, oporezivi prihod se umanjuje samo za porez, ali ne i za plaćene socijalne doprinose.
Kada se osnovica uvećava
Poreska osnovica se uvećava za iznos koji je obvezniku isplaćen po osnovu povraćaja za obavezno socijalno osiguranje.
Ovde se misli na povraćaj socijalnih doprinosa koji su plaćeni na osnovicu veću od maksimalne godišnje osnovice.
Maksimalna osnovica za plaćanje socijalnih doprinosa:
- za 2023. godinu: 6.004.320 dinara
- za 2024. godinu: 6.881.640 dinara
- za 2025. godinu: 7.877.100 dinara
- za 2026. godinu: 8.793.840 dinara
Prihodi iz inostranstva
Prihodi rezidenata ostvareni u drugoj državi umanjuju se za porez plaćen u drugoj državi.
Dobijena primanja, nakon svih umanjenja i uvećanja, koriguje se dalje za neoporezivi iznos i lične odbitke.
Posebno pravilo za lica mlađa od 40 godina
Obveznici koji na 31.12. kalendarske godine za koju se utvrđuje godišnji porez imaju manje od navršenih 40 godina života, ostvaruju i dodatno umanjenje.
Koliko iznosi dodatno umanjenje
Dodatno umanjenje utvrđuje se u visini tri prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici Srbiji u godini za koju se utvrđuje porez.
To znači da lica mlađa od 40 godina ostvaruju oslobođenje upravo u visini neoporezivog iznosa, koje za 2025. godinu iznosi 5.439.096 dinara.
Na koje prihode se ovo pravilo odnosi
Ova pogodnost može značajno da smanji ili potpuno eliminiše obavezu godišnjeg poreza, ali samo za sledeće prihode:
- zarade
- prihode od samostalne delatnosti
- prihode od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine
To znači da lice mlađe od 40 godina, ako ostvaruje prihode samo od zarade iz radnog odnosa i kod kojeg je oporezivi prihod, umanjen za plaćene poreze i doprinose, manji ili jednak neoporezivom iznosu, neće imati oporezivog dohotka za obračun godišnjeg poreza.
Na koje prihode se ne odnosi
Dodatno umanjenje za lica mlađa od 40 godina ne odnosi se na:
- prihode od nepokretnosti i davanja u zakup pokretnih stvari
- prihode sportista i sportskih stručnjaka
- prihode od pružanja ugostiteljskih usluga domaće radinosti i seoskog turističkog domaćinstva
- druge prihode
- prihode ostvarene u drugoj državi
Ako lice mlađe od 40 godina, pored zarade iz radnog odnosa, ostvaruje i prihode od izdavanja u zakup nepokretnosti ili po osnovu ugovora o delu, dopunskog rada i drugih prihoda iz člana 85. Zakona, dodatno umanjenje može da iskaže samo u visini oporezivih prihoda od zarada umanjenih za plaćene poreze i doprinose, a najviše 5.439.096 dinara.
Umanjenja poreske osnovice
Osnovica godišnjeg poreza na dohodak građana, utvrđena na prethodno opisani način i dodatno umanjena za lica do 40 godina, iskazana je na rb. 3.9 PP GPDG.
Tako utvrđena osnovica umanjuje se za neoporezivi iznos, koji za 2025. godinu iznosi 5.439.096 dinara.
Ako je prethodno utvrđena osnovica manja ili jednaka neoporezivom iznosu, dohodak za oporezivanje na rb. 3.12. je nula.
Deo Poreske prijave sa umanjenjima izgleda ovako:
Obveznici kod kojih je podatak na rb. 3.12. – dohodak za oporezivanje 0 dinara, nemaju obavezu podnošenja PP GPDG.
Lični odbici
Ako je podatak na rb. 3.12. veći od nule, sledi dalje umanjenje za lične odbitke.
Prvi lični odbitak je za poreskog obveznika i svi imaju pravo na njega.
Drugi lični odbitak je za izdržavane članove porodice.
Ukupan iznos ličnih odbitaka ne može biti veći od 50% dohotka za oporezivanje, odnosno podatka na rb. 3.12.
Lični odbitak poreskog obveznika iznosi 40% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom, a lični odbitak za izdržavanog člana porodice iznosi 15% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom.
Lični odbici za 2025. godinu
- Lični odbitak obveznika: 725.213 dinara
- Lični odbitak za izdržavanog člana porodice: 271.955 dinara
Ako su dva ili više članova porodice obveznici godišnjeg poreza na dohodak građana, odbitak za izdržavane članove porodice može ostvariti samo jedan obveznik.
Ko se smatra izdržavanim članom porodice
Izdržavani članovi porodice su:
- maloletna deca, odnosno usvojenici
- deca, odnosno usvojenici na redovnom školovanju ili za vreme nezaposlenosti, ako sa obveznikom žive u domaćinstvu
- unuci, ako ih roditelji ne izdržavaju i ako žive u domaćinstvu sa obveznikom
- bračni drug
- roditelji, odnosno usvojioci
Domaćinstvom se smatra zajednica života, privređivanja i trošenja ostvarenih prihoda.
Nakon umanjenja za lične odbitke iskazuje se oporezivi dohodak na rb. 3.14. i obračunava porez po propisanim poreskim stopama.
Obrazac u PDF formatu možete da preuzmete ovde:
Poreske stope
Na utvrđeni oporezivi dohodak primenjuju se dve poreske stope:
- 10% na iznos do 6 prosečnih godišnjih zarada
- 15% na iznos veći od 6 prosečnih godišnjih zarada
Za 2025. godinu, 6 prosečnih godišnjih zarada iznosi 10.878.192 dinara.
To znači:
- ako je podatak na rb. 3.14. manji od 10.878.192 dinara, primenjuje se poreska stopa od 10%
- ako je podatak na rb. 3.14. veći od 10.878.192 dinara, na iznos do tog praga primenjuje se 10%, a na razliku preko tog iznosa primenjuje se 15%
Primer
Ako je oporezivi dohodak 11.878.192 dinara:
- na 10.878.192 dinara primenjuje se stopa od 10%
- na razliku od 1.000.000 dinara primenjuje se stopa od 15%
Obračunati godišnji porez za plaćanje iskazuje se na rb. 3.17. poreske prijave.
Poreski kredit
Propisan je i jedan poreski kredit.
Obveznici koji ostvaruju pravo na poreski kredit, propisanim kreditom umanjuju obračunati porez za plaćanje.
Ko ima pravo na poreski kredit
Poreski kredit propisan je članom 89a Zakona o porezu na dohodak građana i pripada obvezniku koji izvrši ulaganje u alternativni investicioni fond, odnosno u kupovinu investicione jedinice alternativnog investicionog fonda.
Koliko iznosi poreski kredit
Poreski kredit iznosi najviše do 50% ulaganja izvršenog u kalendarskoj godini za koju se utvrđuje godišnji porez na dohodak građana.
Kao ulaganje se priznaje u potpunosti uplaćen novčani ulog kojim se stiču:
- akcije
- udeli u alternativnom investicionom fondu
- investicione jedinice alternativnog investicionog fonda
Važan uslov
Da bi poreski kredit bio trajno iskorišćen, u naredne tri kalendarske godine ne sme doći do otuđenja ulaganja.
Ako do otuđenja ipak dođe, gubi se pravo na prethodno ostvaren poreski kredit po osnovu tog ulaganja. Obveznik je dužan da o tome obavesti nadležni poreski organ u roku od 30 dana od dana gubitka prava i da plati obavezu na ime prethodno priznatog poreskog kredita, sa pripadajućom kamatom.
Poreski kredit ne može biti veći od 50% utvrđene poreske obaveze po osnovu godišnjeg poreza na dohodak građana.
Kako proveriti da li imate obavezu
Najjednostavniji način je da uradite preliminarni obračun.
Za praktičnu proveru, čitaocima može biti koristan i kalkulator sa portala Neobilten, koji može poslužiti kao dobar orijentir pri proceni obaveze. Kalkulator godišnjeg poreza na dohodak građana za 2025. godinu
Na sajtu Ministarstva finansija objavljen je dokument Objašnjenje u vezi sa godišnjim porezom na dohodak građana za 2025. godinu. U njemu se nalazi i primer popunjene poreske prijave. Link do objave:
Šta obavezno proveriti na ePorezima
Proverite na portalu Poreske uprave, ePorezi, da li je kreirana PP GPDG sa statusom „U pripremi“.
Uporedite postojeće podatke sa potvrdama koje su isplatioci svih vaših primanja bili dužni da vam dostave do 31. januara za prethodnu godinu (obrazac PPP PO).
Mogući razlozi zbog kojih prijava nije kreirana
- niste obveznik Godišnjeg poreza
- pogrešan JMBG za primaoca prihoda
- poreska prijava za ostavreni prihod nije podneta
- podaci nisu pravilno evidentirani
Važno za nerezidente
Za nerezidente, obveznike godišnjeg poreza za koje je kao podatak o identifikaciji unesen broj pasoša, poreska prijava neće biti unapred pripremljena.
Podaci koje najčešće morate sami dopuniti
Podatak sa kojim Poreska uprava sigurno ne raspolaže i koji je potrebno dopuniti jeste podatak o izdržavanim članovima porodice.
Podnošenje i tačno iskazani podaci u PP GPDG su obaveza i odgovornost fizičkog lica koje ostvaruje prihode.
Kako se podnosi prijava
Pošto se poreska prijava podnosi isključivo elektronski, potrebno je da imate:
- kvalifikovani elektronski sertifikat (KES)
Moguće je da će biti potrebno da se prethodno registrujete na ePorezima kao poreski obveznik. Ako se ne pojavi notifikacija u vezi registracije, zahtev u slobodnoj formi u telu mejla, možete poslati na: eporezi@purs.gov.rs
Alternativa: ovlašćenje za drugo lice
Alternativa je da ovlastite drugo lice da u vaše ime podnese poresku prijavu.
Ovlašćenje se može dati:
- preko portala ePorezi
- podnošenjem Obrasca PEP kod nadležne filijale Poreske uprave, prema opštini prebivališta obveznika
Pristup ePorezima omogućen je i preko linka:
Prilozi uz prijavu
Uz poresku prijavu podnose se i dokazi o izdržavanim članovima porodice u elektronskom obliku, na primer:
- krštenice
- dokazi o školovanju
- dokazi o nezaposlenosti
- rešenja o usvojenju
- druga relevantna dokumentacija
Instrukcije za plaćanje poreza
Po podnošenju poreske prijave kreira se dokument sa podacima za plaćanje, bez kojih nije moguće izvršiti uplatu poreza.
Korisničko uputstvo
Korisničko uputstvo Poreske uprave za popunjavanje i podnošenje PP GPDG možete preuzeti na linku:
Niste sigurni da li imate obavezu za godišnji porez?
Ako ste tokom godine imali više izvora prihoda, prihode iz inostranstva, autorske naknade, prihod od samostalne delatnosti ili želite da iskoristite pravo na lične odbitke, proverite Vašu obavezu na vreme.
Za prvi korak možete koristiti kalkulator godišnjeg poreza za 2025. godinu, a ako želite sigurnost u tumačenju podataka i pripremi prijave — potražite stručnu podršku.
Zaključak
Godišnji porez na dohodak građana traži više od pukog gledanja u ukupan priliv na računu.
Bitni su:
- vrsta prihoda
- neoporezivi prag
- lični odbici
- starosni status obveznika
- pravilna provera unapred popunjene prijave
Ako Vam je potrebna usluga popunjavanja i predaje poreske prijave za Godišnji porez kontaktirajte nas preko kontakt forme na sajtu ili na mejl office@sigmasolution.rs.